30-12-12

Een eigen Vlaams sociaal debat, graag - De Vlaamse keuzes verschillen fundamenteel van de Waalse

De Morgen - 1 februari 2011

Het interview met Jef Maes (directeur van de ABVV-studiedienst) in De Morgen van zaterdag toont aan dat ook het debat over de sociale zekerheid lijdt onder de communautaire tegenstellingen, zegt Peter De Roover.


Jef Maes, directeur bij de studiedienst van het ABVV, schreef een interessant boek over de toe komst van de sociale zekerheid. Hij werpt duidelijke keuzes op. Volgen we het Duitse model of niet? Behouden we de notionele aftrek of schaffen we die af? Zuiveren we de sociale zekerheid uit en keren we terug naar de kern van de opdracht of niet? Vragen we meer bijdragen van werknemers en werkgevers voor de financiering ervan of niet? Gaan we langer werken of niet en indien ja, hoeveel?

Maes bevrucht het politieke debat zoals het hoort. Daarmee is niet gezegd dat zijn remedies kritiekloos moeten geslikt worden. Andere deelnemers aan dat debat hebben andere oplossingen. Een democratie kent een techniek om aan te geven wie "gelijk" heeft. In de stembus beslist de kiezer wie aan zet is.

Maes vreest echter niet voldoende Vlaamse kiezers te kunnen overtuigen. Potentiële bondgenoten zijn ofwel te klein (Groen!) ofwel kiezen ze niet duidelijk welke richting ze uit willen (sp.a). Van de andere politieke partijen verwacht Maes helemaal geen soelaas en dus vreest hij dat de Vlaamse kiezer zijn alternatief niet aan de nodige zetels zal helpen.

"Gelukkig is er nog de PS", besluit Maes ironisch. Niet zo ironisch, want de Vlaamse politieke verhoudingen worden op het Belgische niveau "gezuiverd" door de politieke voorkeur in het zuiden. Het omgekeerde is ook waar. Maes' ideeën kunnen wellicht op een ruime Waalse aanhang rekenen, maar de Vlaamse kiezer herschikt die keuze dan weer.

Terwijl Maes rekent op Waalse electorale steun om zijn sociale agenda haalbaar te maken, steunt de Waalse economische rechterzijde op de Vlaamse kiezersinput om liberale voorstellen door te drukken. Wallonië had de notionele aftrek nooit ingevoerd. Maes leert dat noord en zuid elkaars voorkeuren via België proberen op te dringen.

Kiezen tegen een Vlaamse democratische ruimte omdat de Maes-agenda daar (op dit ogenblik) slechts een minderheid bekoort en voor de Belgische ruimte als middel om de wil van de Vlaamse kiezer te corrigeren, verraadt een erg utilitaristische kijk op de democratie. Als Vlaanderen niet valt voor het model-Maes, moeten we daar dan uit besluiten dat de Vlaamse kiezer ongelijk heeft? Dat miskent toch wel het recht van die Vlaamse kiezer om voor de eigen ruimte te beslissen (en omgekeerd, ik herhaal het, geldt hetzelfde voor de Walen).

Maes geeft duidelijk aan dat de Vlaamse keuzes fundamenteel verschillen van de Waalse. Binnen België kan dat alleen maar zorgen voor een kleurloze verwatering van elk politiek project. Die ingebakken besluiteloosheid van de Belgische politieke ruimte kost ons al decennia lang heel veel geld, een veelvoud van de kost van de huidige politieke impasse. Onze buitensporige overheidsschuld is er een tastbaar en bijzonder droevig gevolg van en bedreigt onze sociale zekerheid meer dan wat ook.

Overigens is het nog de vraag of alle N-VA-kiezers, eenmaal verlost van de communautaire agenda, voor de liberale aanpak van die partij blijven stemmen. Zijn de gevolgen van het beleid van die Vlaamse meerderheid zo asociaal als Maes voorspelt, dan krijgt die Vlaamse kiezer wellicht meer aandacht voor zijn inhoudelijke insteek.

Op langere termijn beschouwd kan volwaardige Vlaamse autonomie bevrijdend werken voor het linkse verhaal ten noorden van de taalgrens. Dan wordt het inhoudelijke debat over sociale zekerheid niet langer ondergesneeuwd door de vandaag dominerende communautaire tegenstellingen.

De liberale agenda die nu in Vlaanderen overheerst, moet zich dan in de feiten bewijzen. Dat geeft de Vlaamse linkerzijde de kans de kracht van haar ideeën ten volle uit te spelen. Gaan we er van uit dat de Vlaamse kiezer genetisch doof is voor een sociale agenda? Of maakt juist het Belgische feit de Vlaamse rechterzijde zo sterk?

De commentaren zijn gesloten.